Vanaf 1 januari 2006 komen de prepensioenregeling en de VUT-regeling te vervallen. Hiervoor in de plaats komt de levensloopregeling. Alle werknemers kunnen deelnemen aan deze regeling. Met deze nieuwe regeling stelt het kabinet meer mensen in staat werk en privé beter te combineren.

Wat is de levensloopregeling?
Met de levensloopregeling kunnen werknemers sparen om in de toekomst een periode van onbetaald verlof te financieren. De levensloopregeling kan worden gebruikt voor elke vorm van verlof, zoals:

- zorgverlof sabbatical
- verlof voor stervensbegeleiding
- ouderschapsverlof
- educatief verlof

Werknemers mogen het spaarsaldo ook gebruiken om eerder met pensioen te gaan.

Het principe
Van het brutoloon (dus voor inhouding van loonbelasting) wordt een bedrag ingehouden, dat op een speciale spaarrekening van de werknemer wordt gestort of als premie voor een 'levensloopverzekering' van de werknemer wordt overgemaakt. In overleg met de werkgever kan een werknemer ook gespaarde tijd, bijvoorbeeld overwerkuren of adv-dagen, om laten zetten in geld. Dit bedrag kan dan op de levenslooprekening worden gestort.

Hoeveel mag een werknemer sparen?
Er kan jaarlijks maximaal 12% van het brutoloon worden gespaard. Het opgespaarde bedrag in de levensloopregeling mag niet hoger zijn dan 210% van het bruto jaarsalaris. De vakorganisaties hebben namelijk bedongen dat werknemers moeten kunnen blijven uittreden tussen 62 en 65 jaar met een niveau van 70% van het laatstverdiende salaris. Drie jaar achter elkaar een uitkering van 70% is totaal 210%. Wanneer het tegoed 210% van het laatstverdiende salaris is of te boven gaat, is de werknemer verplicht het tegoed geheel of gedeeltelijk op te nemen voor bijvoorbeeld verlof of het verhogen van het ouderdomspensioen.

Wie kan er gebruik van maken?
Alle werknemers (dus ook de DGA) die in Nederland werken kunnen gebruik maken de levensloopregeling. Voorlopig wordt geen regeling voor zelfstandigen getroffen. De werknemer heeft geen wettelijk recht op het opnemen van het verlof. Dat kan alleen met toestemming van de werkgever. Dat geldt niet voor verlofvormen waar werknemers volgens de wet recht op hebben, zoals het ouderschapsverlof.

Hoe kan het spaartegoed worden opgenomen?
De beheerder (levensverzekeraar, pensioenuitvoerder e.d.) van het geld maakt het tegoed (periodiek) over naar de werkgever omdat er nog loonbelasting over betaald moet worden. Daarna maakt de werkgever het resterende tegoed (periodiek) over aan de werknemer, die het bedrag kan gebruiken om een periode van onbetaald verlof financieel te overbruggen.

Wat houdt de fiscale levensloopkorting precies in?
Het gespaarde bedrag wordt belast met loonbelasting op het moment dat het tegoed (gedeeltelijk) wordt opgenomen. Bij opname heeft een werknemer voor elk deelnamejaar recht op een extra heffingskorting van € 183. Bij 10 jaar deelneming heeft men dus recht op een korting van € 1.830. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.

Hoeveel geld mag er worden opgenomen?
Het opgenomen bedrag per maand mag niet meer zijn dan het loon dat de werknemer direct voorafgaand aan de verlofperiode per maand ontving. Dus: een werknemer die in juli € 1.000,- verdiende, mag in augustus niet meer dan € 1.000,- aan spaartegoed opnemen. Er moet daarbij ook rekening gehouden worden met een eventuele loondoorbetaling door de werkgever. Krijgt de werknemer tijdens het verlof al € 500 van zijn werkgever, dan mag hij nog maar € 500 uit de 'levensloopspaarpot' halen.

Wat gebeurt er met het spaarloon?
Deze regeling blijft volgens het wetsvoorstel in de huidige vorm bestaan. Als de levensloopregeling van kracht wordt, moeten werknemers jaarlijks kiezen aan welke regeling zij willen deelnemen: de spaarloon- of de levensloopregeling. Men kan niet gelijktijdig in beide regelingen geld inleggen. In het Sociaal Akkoord is afgesproken dat ouders hun spaarloontegoed eerder mogen aanspreken om de eigen bijdrage aan de kinderopvang te betalen. Wel is het mogelijk om in één kalenderjaar uit beide regelingen geld op te nemen.

Hoe vaak mag de levensloopregeling worden gebruikt?
Een werknemer mag de levensloopregeling zo vaak voor onbetaald verlof gebruiken als hij wil. Het tegoed kan immers weer worden bijgevuld.

Hoe zit het met de belasting- en premieheffing?
Werknemers mogen per jaar maximaal 12% van hun brutoloon belastingvrij sparen. Over de opbouw in de levensloopregeling wordt geen loonbelasting geheven. Er hoeft pas loonbelasting te worden betaald als de gespaarde tegoeden worden opgenomen. Dat heet de omkeerregel. Over de inleg op de levensloopregeling zijn wel werknemerspremies verschuldigd. Het sparen op deze levensloopregeling heeft daardoor geen nadelig effect op de hoogte van een eventuele toekomstige uitkering op grond van de werknemersverzekeringen, zoals WW en een uitkering krachtens de WIA (voorheen WAO). Bij de berekening van de hoogte van de uitkering wordt namelijk gekeken naar het loon voor aftrek van de inleg in de levensloopregeling.

Wat gebeurt er met het pensioenopbouw tijdens het opnemen van het tegoed?
Dit hangt af van de pensioenregeling. Meestal loopt de pensioenopbouw tijdens de verlofperiodes door, maar het komt ook voor dat dit niet geregeld is. De werknemer doet er goed aan hiernaar vooraf te informeren bij de werkgever of het pensioenfonds.

Spaartegoed en eerder met pensioen?
Werkemers mogen het spaarsaldo gebruiken om eerder met pensioen te gaan. Zij kunnen tot maximaal 210% van hun laatstverdiende loon sparen. Met het maximale tegoed en afhankelijk van de opgebouwde levensloopkorting kunnen werknemers tussen de 3 en 5 jaar eerder stoppen met werken, tegen 70% van het laatstverdiende loon. Werknemers die voor 1 januari 2005 tussen de 50 en 55 jaar zijn, kunnen versneld het maximale tegoed bij elkaar sparen. Zij mogen per jaar meer sparen dan 12% van hun brutojaarloon.
Voor VUT-regelingen van werknemers die voor 1 januari 2005 55 jaar of ouder zijn geworden, blijft het huidige fiscale regime in stand.

Afgekocht prepensioen in levensloopregeling
Werknemers kunnen gebruik maken van de mogelijkheid om per 1 januari 2006 de bestaande prepensioenaanspraken af te kopen en zonder belastingheffing in de nieuwe levensloopregeling storten.
Voor deze groep mag de storting meer zijn dan de voorgeschreven maximale grens van 12% van het brutojaarloon. Alle andere voorwaarden van de levensloopregeling gelden wel. LET OP: werknemers kunnen hun pensioenaanspraken alleen afkopen als hun pensioenfonds dit toestaat. Het afkopen van deze aanspraken is namelijk geen individueel recht.

Pensioen en spaartegoed over, wat dan?
Is het spaartegoed nog niet opgenomen als een werknemer met pensioen gaat, dan wordt het opgebouwde tegoed op de dag voordat het pensioen ingaat als bedrag ineens uitgekeerd aan de werknemer. Dan wordt ook de opgebouwde levensloopverlofkorting uitgekeerd. Het bedrag wordt bij opname belast als loon uit vroegere dienstbetrekking. Er moet dus in 1 keer belasting over het hele spaartegoed worden betaald.
Als er sprake is van een pensioentekort, is het ook mogelijk om het restant van het levenslooptegoed aan het pensioen toe te voegen. De levensloopverlofkorting is dan niet van toepassing.

Verandering van werkgever en waarde-overdracht?
Het overdragen van de waarde in de levensloopregeling is niet nodig. Het levenslooptegoed staat immers op de eigen naam van de werknemer. Bij een nieuwe werkgever kan de werknemer verder sparen op dezelfde rekening of polis.

Wat zijn de gevolgen voor de levensloopregeling bij echtscheiding?
Het levenslooptegoed maakt onderdeel uit van het gemeenschappelijk vermogen van beide partners. Bij scheiding betekent dit dat de ex-partner recht heeft op tenminste de helft van het tegoed dat tijdens het huwelijk bijeengespaard is.

Voor meer informatie en treffen van de regeling.